Onderzoek Samen naar Samenzorg

Begin 2024 is het onderzoeksproject ‘Samen naar Samenzorg’ gestart als onderdeel van een meerjarige onderzoekslijn binnen het Centrum voor Epilepsiewoonzorg van Kempenhaeghe. Dit project wordt uitgevoerd door CEW, in samenwerking met het lectoraat ‘Persoonsgerichtheid in een ouder wordende samenleving’ van Fontys Mens en Gezondheid. 

Samenzorg

Centraal staat het fenomeen ‘samenzorg’; de samenwerking tussen cliënten, naasten (zoals familie, vrijwilligers en wijkbewoners) en zorgprofessionals die bestaat uit een combinatie van het stimuleren van zelfredzaamheid en samenredzaamheid. Enerzijds ‘Wat wil/kan een cliënt zelf nog, aangepast op zijn of haar ontwikkelingsniveau?’ en anderzijds ‘Wat kan de familie of het sociale netwerk betekenen? Welke (technologische) hulpmiddelen kunnen worden ingezet? En wat kunnen de zorgprofessionals?’. De gezamenlijke aanpak rondom een cliënt staat bij samenzorg centraal, waarbij het uitgangspunt niet enkel de houdbaarheid van de zorg is, maar juist de persoonsgerichtheid.

Casestudies

Jessica Berkvens, lecturer practitioner die dit onderzoek binnen Kempenhaehge leidt: “Binnen het project ‘Samen naar Samenzorg’ wordt in kaart gebracht hoe cliënten binnen CEW, hun familie, naasten, vrijwilligers, wijkbewoners en zorgprofessionals samenzorg ervaren”. Door middel van case studies, waarin steeds één cliënt en zijn of haar netwerk centraal staat, wordt op een kwalitatieve manier onderzoek gedaan door studenten van de opleiding Fontys Verpleegkunde. Zij verzamelen bij meerdere betrokkenen data via meerdere vormen (observaties, interviews, dossieronderzoek, etc.) en gedurende een langere periode. De perspectieven, ervaringen, opvattingen, activiteiten, rollen en samenwerking van betrokkenen zijn van belang; per case wordt in kaart gebracht wat goed of juist minder goed lijkt te werken bij het organiseren van samenzorg. 

Narratief

De bevindingen worden in een narratief (een gestructureerd verhaal) beschreven. Deze verhalen worden vervolgens met de betrokkenen gedeeld, wat inzicht biedt in mogelijke verschillen in ervaringen en opvattingen of aanwezige dilemma’s. Jessica:“De nadruk bij het delen van de narratieven ligt op het ontstaan van een dialoog, zodat er gezamenlijk ideeën en vervolgacties geformuleerd kunnen worden”. Op dit moment zijn er vier narratieven afgerond (Koolmeesstraat, Wilgendreef, Kievithof en ’t Sandt) en staan er in 2026 nog vijf op de planning (Spechtenlaan, Esdoornstraat, Pimpelmeesstraat en Sparrenlaan).

Vooruitblik

Nadat er al deze narratieven over samenzorg zijn verzameld, wordt er met behulp van docent-onderzoekers van het lectoraat ‘Persoonsgerichtheid in een ouder wordende samenleving’ van Fontys Mens en Gezondheid een meta-analyse uitgevoerd. De vraag ‘Wat werkt, voor wie en in welke situatie?’ zal daarin centraal staan. En de uitkomst kan de samenzorg in verbinding- beweging binnen Kempenhaeghe weer verder brengen.