Vallen, Opname, Risico
Wat is een val?
Een val is een onverwachte, onbedoelde gebeurtenis waarbij u op de grond terechtkomt. Ook tijdens een opname kan dit gebeuren. Ongeveer 2–15% van de opgenomen patiënten valt minstens één keer. De gevolgen variëren van lichte schaafwonden tot botbreuken. Vallen komt niet alleen voor bij ouderen – ook jongere patiënten kunnen ten val komen. Een val kan leiden tot onzekerheid of angst om opnieuw te vallen.
Oorzaken van vallen
Vallen ontstaat vaak door een combinatie van factoren. Deze kunnen te maken hebben met uw gezondheid, het gebruik van medicijnen of met uw directe omgeving.
Enkele risicofactoren:
• Eerdere valpartijen.
• Problemen met lopen, balans of spierkracht.
• Duizeligheid of flauwvallen bij opstaan.
• Verminderde conditie of langdurige bedrust.
• Verminderd zicht of gehoor.
• Moeite met de toiletgang of incontinentie.
• Gebruik van slaap- of kalmeringsmiddelen.
• Ziekten zoals Parkinson, diabetes, of een recente operatie.
• Het gebruik van hulpmiddelen zoals infuus, katheter of drain.
• Onveilige omgeving (gladde vloeren, obstakels, slechte verlichting).
Wat kunt u zelf doen om vallen te voorkomen?
Vraag tijdig hulp.
• Gebruik de oproepbel als u hulp nodig heeft bij het opstaan of naar het toilet gaan.
• Meld het bij de verpleegkundige als u zich duizelig voelt of moeite heeft met bewegen, zien of horen.
Zorg voor een veilige omgeving
• Houd uw kamer opgeruimd. Zet spullen die u nodig heeft binnen handbereik.
• Gebruik het nachtlampje als u 's nachts opstaat.
• Zet het bed altijd op de laagste stand. Zo ook bij in- en uitstappen.
Draag passende hulpmiddelen
• Draag goed sluitende, stevige schoenen met antislipzool. Vermijd slippers of sokken.
• Gebruik uw eigen bril en/of gehoorapparaat.
• Neem uw eigen loophulpmiddel mee naar het ziekenhuis. Laat deze indien nodig goed afstellen.
Voorkom duizeligheid bij opstaan
• Ga langzaam uit bed. Blijf even op de rand van het bed zitten.
• Zet het hoofdeinde van uw bed iets omhoog voor u gaat slapen.
• Zet een stoel dicht bij het bed om op te gaan zitten als u zich licht in het hoofd voelt.
Beweeg veilig en regelmatig
• Loop liever meerdere keren per dag kleine stukjes dan één keer een grote afstand.
• Beweeg eventueel samen met bezoek of onder begeleiding van de verpleegkundige of fysiotherapeut.
• Let op bij lijnen en medische hulpmiddelen (denk bijvoorbeeld aan uw EEG) en vraag indien nodig om hulp als deze in de weg zitten bij het lopen.
• Indien u een hulpmiddel heeft voor het lopen, gebruik deze gedurende uw opname.
Medicatie
• Vertel welke medicijnen u gebruikt, ook zelfgekochte of alternatieve middelen.
• Gebruik geen eigen medicatie zonder overleg.
• Let op bijwerkingen zoals sufheid, verwardheid of spierzwakte en meld deze.
• Vraag altijd begeleiding als u net (nood) medicatie hebt gehad.
Als u zich verward voelt
Bij verwardheid is het belangrijk dat er rust en structuur is. Soms helpt het als een familielid aanwezig is. Indien nodig kan bezoek bij de patiënt op de kamer blijven overnachten (rooming-in), bespreek dit met uw verpleegkundige.
Tot slot
Heeft u vragen? Neem dan contact op met uw verpleegkundige, fysiotherapeut of arts.
Na ontslag: veilig verder thuis
Ook thuis is het belangrijk om maatregelen te nemen tegen vallen. Volg de adviezen van uw zorgverleners op, bijvoorbeeld over het gebruik van medicijnen, loophulpmiddelen of vervolgzorg.
Wilt u meer weten over valpreventie in de
thuissituatie? Kijk dan op:
- www.valwijzer.info
- www.veiligheid.nl/valpreventie
- www.samenbeterthuis.nl